Vers Beton: De binnenstad is te redden na omvallen winkelketens

Onderstaand artikel over omvallende winkelketens in Rotterdam komt van de hand van Jaap Rozema, gepubliceerd in het online magazine Vers Beton:

Vers Beton is het online tijdschrift voor de harddenkende Rotterdammer. We duiden de stad, hebben het beste met haar voor, en richten ons op politiek, kunst & cultuur, stedelijke ontwikkeling, wetenschap, economie en human interest. Vers Beton is geen platform voor snel nieuws of uitgaanstips, maar een plek voor diepgang en reflectie.

Retailbirds neemt dit artikel ter harte en wij zien ons platform in deze context als een effectieve tool, met voordelen en potentiele effecten voor alle stakeholders.

DE BINNENSTAD IS TE REDDEN NA OMVALLEN WINKELKETENS
Omvallende winkelketens hoeven niet desastreus te zijn voor de binnenstad. De overheid kan een handje helpen om het er levendig te houden, betoogt Jaap Rozema.

Wie nu naar het Beursplein gaat, zal er niets van merken. Meer dan ooit tevoren loopt het winkelend publiek in en uit het gebouw waarin de V&D is gevestigd, op de hoek van het Rodezand en de Hoogstraat. Toch, voor het warenhuis is het na deze paar weken van uitverkoop over en uit. Dit zal zijn weerslag hebben op de levendigheid van het Beursplein en de Koopgoot, en daarmee op de detailhandel in de binnenstad. Want grote ketens zijn publiekstrekkers, met een algemeen positief effect op bezoekersstromen en omzet in winkelgebieden. Met het wegvallen van de V&D zien ondernemers in de directe nabijheid van het warenhuis de toekomst dan ook somber in.

Zijn deze zorgen gerechtvaardigd? Onheilsberichten over de detailhandel in mineur laten het voorkomen (of: doen vermoeden dat) alsof de winkel van de ‘kleine man’ afhankelijk is van bezoekers die in de eerste plaats op de grote jongens afkwamen. De vraag is hoe lokale winkels zich in de kijker kunnen spelen. Ten tweede, kan of moet de overheid iets doen om het tij te keren? Als een grote keten omvalt, heeft de markt van vraag en aanbod gesproken. Maar met name gemeenten hebben er belang bij dat winkelstraten floreren.

Dit laatste geldt als nooit tevoren voor Rotterdam. Het college van burgemeester en wethouders wil dat een bezoeker aan de binnenstad langer blijft. Dit gebeurt met, zoals het college het zelf stelt, een ‘pakket aan maatregelen’. Dat heeft geleid tot het winnen van de titel Beste Binnenstad 2015-2017, mede door toedoen van een levendige detailhandel in de binnenstad. Maar: gooien de grote ketens roet in het eten?

Want de V&D is niet de enige. Andere hebben het moeilijk of zijn recent al omgevallen: AktieSport, Polare, Dixons, Miss Etam, DA … Hun faillissement leidt tot kaalslag in het winkelaanbod. Én tot leegstand. Winkelstraten met om de zoveel meter een pop-up store of liefdadigheidswinkel is iets dat je als bestuurder koste wat het kost wil voorkomen.

Verandering noopt tot innovatie
Ondernemersfederatie Rotterdam City erkent het probleem. Minke van Wingerden van deze belangenbehartiger voor ondernemers in de binnenstad omschrijft het verdwijnen van de V&D aan het Beursplein als een “grote, holle kies”. Meerdere redenen leiden er volgens haar toe dat de detailhandel het moeilijk heeft.

Online winkelen is niet de enige trend van de laatste jaren met negatieve gevolgen voor de fysieke winkel. Van Wingerden: “Mensen willen minder bezit. Ze willen spullen delen, spullen met een lokaal verhaal. Dit resulteert in een behoefte aan minder winkeloppervlakte.” Lage parkeertarieven zijn ook van belang, want die zorgen voor een goede concurrentie met outlets aan de randen van de stad.

De detailhandel moet innoveren, stelt Van Wingerden. Winkels moeten volop inzetten op beleving, op betekenis geven aan het verblijf van bezoekers in de binnenstad. Te denken valt aan het productaanbod, muziek in de zaak, onverwachte evenementen, binding met klanten via sociale media, en zo verder. Lokale winkels kunnen concepten ontwikkelen die je vaak niet bij de grote ketens ziet. “Hoe groter je bent, hoe logger het gaat”, luidt de wetmatigheid die hieraan ten grondslag ligt. Alhoewel, sommige van die ketens hebben het licht gezien. “De Bijenkorf is goed bezig. Die haakt in op lokale evenementen. En bij de HEMA kun je momenteel tompoezen kopen met het logo van ‘Rotterdam viert de stad!, ook goed.”

Vestigingsbeleid
Het wel en wee van de Rotterdamse detailhandel is in de eerste plaats een marktaangelegenheid. Natuurlijk. Maar politici kunnen wel degelijk bijdragen aan een gezond binnenstedelijk handelsklimaat. Zo heeft eind 2014 de provincie Zuid-Holland Decathlon verboden zich aan de rand van Schiedam te vestigen, met als argument dat er in de binnensteden genoeg winkelruimte voorhanden is. De Provinciale Ruimtelijke Verordening bleek van doorslaggevend belang in de besluitvorming. Recent heeft de Franse sportwinkelketen besloten zich in Cool63 aan de Coolsingel te vestigen. De keuze voor Rotterdam-Centrum laat zich raden nadat er een streep ging door de voorkeurslocatie buiten de stad. Het vestigingsbeleid van de provincie is effectief en laat zijn sporen na.

De komst van Decathlon komt de pandeigenaar van Cool63 ongetwijfeld zeer welgelegen. Op het laatste moment zag elektronicagigant Saturn ervan af hoofdhuurder te worden. De website van het gloednieuwe winkelpand verkeert overigens nog in die inmiddels achterhaalde werkelijkheid.

Behalve de pandeigenaar kan de gemeente ook opgelucht ademhalen. Het afhaken van Saturn deed de kritiek over ‘bouwen voor leegstand’ van sommige politieke partijen, stadsontwikkelaars én mensen in de detailhandel weerklinken. Maar een grote keten wordt ook gezien als echte meerwaarde voor de Coolsingel als winkelgebied, in het aantrekken van nieuwe bezoekersstromen en omzetstijging. Datzelfde geldt voor de hoofdhuurder van het nieuwbouwcomplex Forum, eveneens aan de Coolsingel. Dat schijnt de Ierse kledingwinkel Primark te gaan worden. Al eerder was de gemeente verheugd met de komst van Primark op Zuid, eind 2014, om nieuw elan te geven aan winkelcentrum Zuidplein. Dit was overigens ook ingegeven door de impuls die het geeft aan werkgelegenheid.

Beelden: Victor Wollaert 


© 2015 - 2020 RetailBirds BV · Privacy statement